Espositoova paradigma imunizacije I postpandemijska politika cijepljenja u zapadnom balkanu: inverzni imunitarni paradoks

Članak razvija preciznu teorijsko-empirijsku tezu koja se javlja na sjecištu kasnog konceptualnog aparata Roberta Espozita — paradigme imunizacije, opozicije communitas i immunitas, te etimološkog jezgra munus-a kao zajedničkog korijena obje kategorije — i dokumentovane putanje pandemijske politike cijepljenja u Bosni i Hercegovini, Srbiji i Hrvatskoj kroz interval 2021–2024: kako objasniti konfiguraciju u kojoj odbijanje cijepljenja, prema klasičnom Espozitovom modelu očekivano kao opcija individualne imunitarne autonomije, u stvarnosti zapadnobalkanske populacije ne nastaje kao obrana individualnog tijela od kolektivne imunizacije, nego se sistemski legitimira upravo jezikom zajednice — porodice, vjere, naroda, etnije, ratom pohranjene kolektivne traume? Polazeći od Espozitove paradigme imunizacije, rad razvija koncept inverznog imunitarnog paradoksa kao sociološkofilozofske kategorije za situaciju u kojoj odbacivanje medicinske imunizacije postaje sredstvo afektivne re-imunizacije zajednice protiv percipirane državno-medicinske intruzije. Originalni doprinos rada jeste razrada inverznog imunitarnog paradoksa kroz tipologiju pet rekurentnih oblika: (1) porodično-relacijska re-imunizacija, u kojoj se odbijanje cjepiva legitimira kao “zaštita porodice”; (2) konfesionalna re-imunizacija, u kojoj se vjerska zajednica artikuliše kao kontra-imunitet medicinsko-državnoj intruziji; (3) etno-nacionalna re-imunizacija, u kojoj se “narod” tematizuje kao imunitarni subjekt s vlastitim tijelom koje treba zaštititi od “stranog” cjepiva; (4) antielitno-populistička re-imunizacija, u kojoj se odbijanje cjepiva veže za pokrete koji konstruišu medicinsko-državne aktere kao internalizovanu prijetnju; i (5) posttraumatska re-imunizacija, u kojoj kolektivno ratno-pandemijsko traumatsko sjećanje postaje medij kroz koji se sadašnja medicinska intervencija prepoznaje kao ponavljanje ranije egzistencijalne ugroze. Centralni nalaz rada jeste da postpandemijski subjekat zapadnobalkanske populacije nije manje biopolitički strukturisan nego što bi Espozitova klasična paradigma očekivala, nego je strukturisan na kvalitativno drugačiji način — kroz konfiguraciju u kojoj zajednica imunizuje sebe upravo odbijanjem medicinske imunizacije.